این پژوهش تأثیر انسانشناسی قرآنی بر آیین دادرسی کیفری را بررسی میکند. ازآنجاکه نظام دادرسی هر جامعهای باید مبتنی بر ارزشهای آن باشد، این مطالعه با تحلیل نگاه قرآن به انسان بهعنوان موجودی چندبعدی، مختار و فطری اما مستعد طغیان به تبیین تأثیر این دیدگاه بر دادرسی کیفری میپردازد. یافتهها نشان میدهد نظام دادرسی قرآنی باید ترکیبی از عدالتمحوری و مصلحتگرایی باشد تا هم کرامت انسانی حفظ شود و هم امنیت اجتماعی تأمین گردد. تأکید بر اختیار انسان، مسئولیتپذیری و اخلاقمداری را در فرآیند دادرسی ضروری میسازد، اما با توجه به امکان فساد، در شرایط خاص رویکرد امنیتی (با رعایت عدالت) قابل پذیرش است. در نتیجه، نظام پیشنهادی نه کاملاً شبیه الگوهای غربی است و نه صرفاً فایدهگرا، بلکه راه میانهای ارائه میدهد که عدالت، اخلاق و مصلحت اجتماعی را متعادل میسازد. این پژوهش با تحلیل آیات و مقایسه با حقوق غرب، الگویی بومی برای دادرسی کیفری اسلامی طراحی کرده است.
